Seksualizacja ? definicje, polemiki i pr??ba rekonceptualizacji

Monika Zielona-Jenek

Abstrakt


Celem niniejszego artyku??u jest przegld sposob??w definiowania seksualizacji, zmian i dyskusji wok???? tego pojcia, a tak??e ich znaczenia dla nauki oraz praktyki spo??ecznej. Pojcie seksualizacji pocztkowo by??o u??ywane w pi??miennictwie w spos??b niekonsekwentny, przy okazji rozwa??ania szczeg????owych zagadnie?? normatywnej seksualno??ci i zaburze?? rozwoju na skutek wykorzystania seksualnego. Oko??o dwadzie??cia lat temu zaczto nadawa temu pojciu nowe, rozszerzone znaczenie i ujmowa je jako zjawisko spo??eczno-kulturowe. Wa??nym wydarzeniem, kt??re ugruntowa??o to rozumienie i przyczyni??o si do jego upowszechnienia, by??a publikacja w 2007 r. raportu grupy zadaniowej APA na temat seksualizacji dziewczyn. Zdefiniowano w nim seksualizacj jako wieloaspektowe zjawisko, majce sw??j wymiar kulturowy, interpersonalny i intrapsychiczny. Definicja APA sta??a si jednym z g????wnym punkt??w odniesienia w p????niejszych analizach naukowych i w praktyce spo??ecznej. Jednocze??nie sta??a si przedmiotem wielu dyskusji dotyczcych istoty samego pojcia, jak i jego relacji do poj powizanych, m.in. zdrowia seksualnego, uprzedmiotowienia, przemocy i emancypacji seksualnej. Analiza sposob??w definiowania pojcia oraz dyskusji na jego temat sta??y si punktem wyj??cia do zaproponowania w??asnej definicji, w kt??rej opisano seksualizacj jako niepo??dan spo??ecznie zmian ustalonych skrypt??w seksualnych. Propozycja ta zosta??a oparta na teoretycznej koncepcji spo??ecznych uwarunkowa?? seksualno??ci wed??ug Simona i Gagnona. Na zako??czenie artyku??u wskazano obszary wymagajce podjcia dalszych prac naukowych (koncepcyjnych i empirycznych) oraz obszary praktyki spo??ecznej, gdzie wiedza o zagadnieniu ? w obecnej formie ? mo??e by wykorzystywana.

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Aapola, S., Gonick, M., Harris, A. (2005). Young Femininity: Girlhood, Power and Social Change. Hampshire: Palgrave MacMillan.

APA Task Force on the Sexualization of Girls (2007). Report of the APA Task Force on the Sexualization of Girls. Pobrane z: http://www.apa.org/pi/women/programs/girls/report-full.pdf.

Ameryka??skie Towarzystwo Psychologiczne (2013). Raport na temat seksualizacja dziewcz?t. W: Stowarzyszenie Twoja Sprawa (red.), Odebrana niewinno???. O seksualizacji kobiet i dziewcz?t we wsp????czesnej kulturze. Raporty (s. 11??61). Warszawa: Stowarzyszenie Twoja Sprawa.

Bailey, R. (2011). Letting children be children ?? report of an independent review of the commercialisation and sexualisation of childhood. Londyn: Department of Education.

Bie??ko, M. (2013). Seksualizacja dzieci??stwa w kulturze popularnej. W: E. Dziados (red.), Wychowanie seksualne, czyli sk?d si? bierze bocian? O wp??ywie rodziny, r??wie??nik??w, szko??y i medi??w na rozw??j i funkcjonowanie seksualne dzieci i m??odzie??y. Publikacja pokonferencyjna (s. 95??106). Krak??w: Pracownia DTP i grafiki.

Bolton, F. G., Morris, L. A., MacEachron, A. E. (1989). Males at Risk The Other Side of Child Sexual Abuse. Newbury Park: Sage Publications, Inc.

Bourdieu, P. (2004). M?ska dominacja. Warszawa: Oficyna Naukowa.

Bourdieu, P. (2007). Szkic teorii praktyki poprzedzony trzema studiami na temat etnologii Kabyl??w. K?ty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.

Bourdieu, P. (2008). Zmys?? praktyczny. Krak??w: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello??skiego.

Buckingham, D., Willett, R., Bragg, S., Russell, R. (2010). Sexualised goods aimed at children: a report to the Scottish Parliament Equal Opportunities Committee. Edynburg: Scottish Parliament Equal Opportunities Committee.

Coy, M., Garner, M. (2012). Definitions, discourses and dilemmas: policy and academic engagement with the sexualisation of popular culture. Gender and Education, 24(3), 285??301.

Commisioner for Children and Young People, Western Australia (2012). Literature review: The sexualisation of children. Pobrane z: https://www.ccyp.wa.gov.au/media/1514/literature-review-sexualisation-of-children-march-2012.pdf.

DeBlock, A., Adriaens, P. R. (2013). Pathologizing Sexual Deviance: A History. Journal of Sex Research, 50 (3??4), 276??298.

Drosik, A. (2013). Rozebra? si?, by wygra?, czyli seksualizacja kampanii wyborczej. W: L. Rubisz, K. Minkner (red.), Antynomie polityczno??ci. Artyku??y, eseje i szkice dedykowane Profesor Barbarze Goli (s. 211??217). Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Drozdowski, K. (2013). Wypowiedzi w czasie dyskusji panelowej ?Seksualizacja w Polsce ?? mo??liwe scenariusze. Jak promowa? odpowiedzialny biznes, odpowiedzialne media, odpowiedzialn? reklam???. Konferencja ?Odebrana niewinno??? ?? seksualizacja kobiet i dziewcz?t w mediach i reklamie ?? przyczyny, skutki, mo??liwe scenariusze?, Warszawa, 19.03.2013, organizator: Stowarzyszenie Twoja Sprawa.

Dy??urnet.pl, NASK (2014). Raport 2014. Warszawa: NASK.

Finkelhor, D., Browne, A. (1986). Initial and Long-Terms Effects: A Conceptual Framework. W: D. Finkelhor, S. Araji, L. Baron, A. Browne, S. D. Peters, G. E. Wyatt (red.), A sourcebook on child sexual abuse (s. 180??198). Beverly Hills: Sage Publications.

Fleck, L. (1986). Powstanie i rozw??j faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu my??lowym i kolektywie my??lowym. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie.

Fleck, L. (2006). Psychosocjologia poznania naukowego. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Friedrich, W. N. (2002). Bezpo??rednie konsekwencje wykorzystywania seksualnego dzieci ?? przegl?d literatury. Dziecko Krzywdzone. Teoria Badania Praktyka, 1(1), 29??38.

Friedrich, W. N. (2004). Korelaty zachowa?? seksualnych ma??ych dzieci. Dziecko Krzywdzone. Teoria Badania Praktyka, 3(4), 6??18.

Gagnon, J. H. (1965). Sexuality and Sexual Learning in the Child. Psychiatry, 28(3), 212??228.

Gagnon, J. H. (2004). Theorizing Risky Sex. W: An Interpretation of Desire. Essays in the Study of Sexuality (s. 201??227). Chicago ?? Londyn: The University of Chicago Press.

Gagnon, J. H., Simon, W. (1968). Sexual Deviance in Contemporary America. The Annals of the Americal Academy of Political and Social Science, 376, 106??122.

Gagnon, J. H., Simon, W., Carns, D. E. (1967). Sexual Deviance. Nowy Jork: Harper & Row.

Giddens, A. (2006). Przemiany intymno??ci: seksualno???, mi??o??? i erotyzm we wsp????czesnych spo??ecze??stwach. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Gill, R. (2012). The Sexualisation of Culture? Social and Personality Psychology Compass, 6/7, 483??498.

Hawes, J. M. (1991). The Children??s Rights Movement: A History of Advocacy and Protection (Social Movements Past and Present). Nowy Jork: Twayne Publishers.

Grzelak, Sz. (2007). Seksualizacja. ?wiat Problem??w, 6, 26??30.

Herman, D. (1984). The Rape Culture. Culture, 1. Pobrazne z: http://homepage.smc.edu/delpiccolo_guido/soc1/soc1readings/rape%20culture_final.pdf.

Hodgetts, D., Rua, M. (2008). Media and Community Anxieties about Men??s Interactions with Children. Journal of Community & Applied Social Psychology, 18, 527??542.

Kehily, M.J. (2012). Contextualising the sexualisation of girls debate: innocence, experience and young female sexuality. Gender and Education, 24(3), 255??268.

Kelly, L. 2007. A conducive context: Trafficking of persons in central Asia. W: M. Lee (red.), Human trafficking (s.73??91). Cullompton: Willan Publishing.

Kendall-Tackett, K. A., Williams, L. M., Finkelhor, D. (1993). Impact of sexual abuse on children: A review and synthesis of recent empirical studies. Psychological Bulletin, 113, 164??180.

Kokoszka, A. (2004). Zaburzenia nerwicowe ?? post?powanie w og??lnej praktyce lekarskiej. Krak??w: Medycyna praktyczna.

Konwencja Rady Europy o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych, sporz?dzona w Lanzarote dnia 25 pa??dziernika 2007 r. Pobrane z: http://dziennikustaw.gov.pl/du/2015/608.

Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, sporz?dzona w Stambule dnia 11 maja 2011 r. Pobrane z: http://www.dziennikustaw.gov.pl/DU/2015/961.

Lerum, K., Shari L. Dworkin (2009). ??Bad Girls Rule?: An Interdisciplinary Feminist Commentary on the Report of the APA Task Force on the Sexualization of Girls. Journal of Sex Research, 46(4), 250??263.

McRobbie, A., (2009). The Aftermath of Feminism: Gender, Culture and Social Change. Londyn: Sage Publications.

McNair, B. (2004). Seks, demokratyzacja po???dania i media, czyli kultura obna??ania. Warszawa: Wydawnictwo Muza.

McNair, B. (2013). Porno? Chic! How pornography changed the world and made it a better place. Nowy Jork: Routledge.

Trojanowska, P. (2014). Seksualizacja dzieci i m??odzie??y ?? przyczyny, przejawy, konsekwencje i propozycje przeciwdzia??ania. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 13(2), 55??78.

Paasonem, S., Nikunen, K., Saarenmaa, L.(2007). Pornification: sex and sexuality in media culture. Oxford: Berg, University of Michigan.

Papadopoulos, L. (2010). Sexualization of Young People Review. Londyn: Home Office Publication.

Program Dzia??ania Konferencji na rzecz Ludno??ci i Rozwoju (1994). Report of the International Conference on Population and Development. Cairo, 5??13 September 1994. New York, United Nations. Pobrane z: https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N95/231/26/IMG/N9523126.pdf?OpenElement.

Platforma Dzia??ania IV ?wiatowej Konferencji w sprawach Kobiet (1995). Raport czwartej ??wiatowej konferencji ws. Kobiet. Pobrane z: http://www.tus.org.pl/uploads/dokumenty/raport_czwartej_swiatowej_konferencji_w_sprawie_kobiet_pekin_1995.pdf.

Rush, E., La Nauze, A. (2006). Corporate paedophilia: the sexualisation of children in Australia. Canberra: The Australian Institute.

Sajkowska, M. (2017). O kr??tkiej historii ujawniania problemu krzywdzenia dzieci. XXI Ogolnopolska Konferencja Przeciw Przemocy w Rodzinie. Materia??y konferencyjne. Krak??w: PARPA.

Sewerynik, J. (2015). Prawne aspekty zjawiska seksualizacji kobiet w reklamie. Pobrane z: http://www.ordoiuris.pl/wolnosc-gospodarcza/prawne-aspekty-zjawiska-seksualizacji-kobiet-w-reklamie.

Simon, W., Gagnon, J. H. (1973). Sexual Conduct: The Social Sources of Human Sexuality. Chicago: Aldine.

Simon, W., Gagnon, J. H. (1986). Sexual Scripts: Permanence and Change. Archives of Sexual Behavior, 15(2), 97??120.

Simon, W., Gagnon, J. (1998). Psychosexual Development. Society, 35(2), 60??67.

Smith, C., Attwood, F. (2011). Lamenting sexualization: research, rhetoric and the story of young people??s ??sexualization?? in the UK Home Office review. Sex Education, 11(3), 327??337.

Spanier, G. (1977). Sexual socialization: a conceptual review. International Journal of Sociology of the Family, 7(1), 87??106.

Stadnik, K., W??jtewicz, A. (2009). Anielice czy diablice? Dziewcz?ta w szponach seksualizacja i agresji w perspektywie socjologicznej. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.

Stein-Hilbers, M. (2000). Sexuell werden: Sexuelle Sozialisation und Geschlechterverh?ltnisse. Opladen: Leske + Budrich.

Thompson, K., (2010). Because looks can be deceiving: media alarm and the sexualisation of childhood ?? do we know what we mean? Journal of Gender Studies, 19(4), 395??400.

Trojanowska P. (2014). Seksualizacja dzieci i m??odzie??y ?? przyczyny, przejawy, konsekwencje i propozycje przeciwdzia??ania. Dziecko Krzywdzone. Teoria, Badania, Praktyka, 13(2), 55??78.

Waszy??ska, K., Zielona-Jenek, M. (2016). Zjawisko seksualizacji jako wyzwanie dla wsp????czesnej edukacji. Studia Edukacyjne, 39, 351??376.

W??odarczyk, J. (2014). Rola backlashu w instytucjonalizacji problemu wykorzystywania seksualnego dzieci. Analiza przypadku Stan??w Zjednoczonych pod koniec XX wieku. Dziecko Krzywdzone. Teoria, Badania, Praktyka, 13(1), 33??50.

WHO (2006). Key conceptual elements of sexual health. Pobrane z: http://www.who.int/reproductivehealth/topics/sexual_health/en/.

World Association of Sexology Declaration of Sexual Rights. 13th World Congress of Sexology, Valencia, Spain (z p????niejszymi zmianami z roku 1999, 2014). Pobrane z: http://www.worldsexology.org/resources/declaration-of-sexual-rights/.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.