Grooming (art. 200a k.k.) – od kilku słów na klawiaturze do dowodzenia na sali sądowej. O potrzebie wzmocnienia pozycji procesowej pokrzywdzonego dziecka w postępowaniu karnym i przestrzeni cyfrowej

Abstrakt

 Artykuł podejmuje problematykę przestępstwa groomingu (uwodzenie dziecka przez internet), stypizowanego w art. 200a §1 i §2 k.k., z perspektywy materialnoprawnej i procesowej, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji pokrzywdzonego małoletniego. Autor koncentruje się na specyfice groomingu jako przestępstwa formalnego, wskazu­jąc na napięcie pomiędzy prewencyjnym charakterem penalizacji a praktycznymi pro­blemami identyfikacji realnej krzywdy ofiary będącej dzieckiem.

Posługując się metodą formalno-dogmatyczną, w opracowaniu omówiono kodek­sowe znamiona wspomnianego czynu zabronionego, wskazano na celowość penalizacji i zwalczania zjawiska, skutecznego ścigania sprawców oraz wzmocnienia dalszej ochrony pokrzywdzonych dzieci. Część procesową poświęcono pozycji małoletniego pokrzywdzo­nego jako strony postępowania przygotowawczego oraz jego reprezentacji. Przyjrzano się tu m.in. problemom wtórnej wiktymizacji, standardom przesłuchania dziecka, wyko­rzystaniu dowodów cyfrowych oraz roli biegłych psychologów z perspektywy zasady swobodnej oceny dowodów. Przeanalizowano także praktykę organów ścigania i sądów w zakresie stosowania art. 200a k.k., zestawiając ją z danymi statystycznymi dotyczą­cymi liczby wszczętych postępowań oraz kar wymierzonych w tym trybie.

Celem niniejszego opracowania artykułu jest przedstawienie istoty przestępstwa gro­omingu oraz zasad udziału pokrzywdzonych małoletnich w procesie karnym z koniecz­nością wzmocnienia ich ochrony. Autor na podstawie zaprezentowanych danych wskazuje, że ewentualne podwyższenie granic ustawowego zagrożenia nie zmniejszy liczby przestępstw groomingu, albowiem skuteczne ściganie przestępstw jest uwarun­kowane koniecznością nie tylko usprawnienia pracy organów ścigania, ale też prowa­dzeniem akcji profilaktycznych uświadamiających problem prawny i społeczny, jakie wywołuje niniejsze negatywne zjawisko zarówno w życiu każdej pojedynczej ofiary, jak i w całym społeczeństwie.