Zdrowie psychiczne małoletnich uchodźców przybywających do Europy bez opiekunów: przegląd systematyczny

Abstrakt

 Kontekst: Prawie połowa uchodźców i osób ubiegających się o azyl w Europie ma mniej niż 18 lat, a wielu z nich to dzieci i młodzież, którzy przybyli tutaj bez opiekunów.

Cel: Celem niniejszego przeglądu systematycznego jest zarówno podsumowanie wyni­ków badań dotyczących częstości występowania zaburzeń zdrowia psychicznego wśród małoletnich uchodźców przybywających do krajów europejskich bez opiekunów (gru­pa URM – unaccompanied refugee minors) od czasu ostatniego dostępnego przeglą­du systematycznego (październik 2017), jak i opisanie czynników ryzyka związanych z tym zjawiskiem.

Metody: Przeprowadzono systematyczny przegląd baz danych w poszukiwaniu arty­kułów opublikowanych w okresie od 1 października 2017 do 1 maja 2022 roku.

Wyniki: Przedstawiono wyniki 23 badań przeprowadzonych w 9 krajach, które obję­ły 80 651 dzieci i młodzieży z grupy URM. W znacznej części badań najczęściej poda­wanym krajem pochodzenia był Afganistan, a ponad 75% badanych stanowili chłopcy. W większości badań (N = 13; 56,5%) oceniano częstość występowania zespołu stresu pourazowego (PTSD). Wśród dzieci i młodzieży z grupy URM stwierdzono wysokie, lecz znacznie zróżnicowane między badaniami rozpowszechnienie poszczególnych zaburzeń zdrowia psychicznego: od 4,6% do 43% w przypadku PTSD, od 2,9% do 61,6% w przypadku depresji, od 32,6% do 38,2% w przypadku lęku oraz od 4% do 14,3% w przypadku problemów behawioralnych. W dwóch badaniach dotyczących prób samobójczych i zgonów również zaobserwowano wyższy wskaźnik w grupie URM w porównaniu z populacją przyjmującą w tym samym wieku. Badania doty­czące czynników ryzyka w odniesieniu do zdrowia psychicznego sugerują, że poziom wsparcia społecznego w kraju przyjmującym, środowisko wychowawcze oraz inne czynniki są powiązane z psychopatologią. Ponadto metaanaliza czterech badań doty­czących PTSD wśród osób z grupy URM oraz grupy małoletnich uchodźców pozosta­jących pod opieką (grupa ARM) wykazała niższy wskaźnik występowania zaburzeń w grupie ARM: -1,14 (95% CI: -1,56–0,72).

Wnioski: Zespół stresu pourazowego (PTSD), depresja i lęk to najczęściej występujące problemy wśród populacji URM w Europie. Konieczna jest wczesna interwencja w kra­jach przyjmujących, aby osiągnąć poprawę wyników tej wrażliwej grupy społecznej w zakresie zdrowia psychicznego i uniknąć ewentualnego zaniedbania.